Mechanizm rozdwojonego „ja” w uzależnieniu to jeden z najczęściej występujących mechanizmów psychologicznych u osób zmagających się z alkoholem, narkotykami, hazardem, pornografią lub innymi zachowaniami uzależniającymi. Osoba uzależniona bardzo często funkcjonuje w ciągłym konflikcie wewnętrznym. Jedna część chce przestać, odzyskać kontrolę i zacząć normalnie funkcjonować, natomiast druga część nadal dąży do sięgania po substancję lub zachowanie, które daje chwilową ulgę.
To właśnie dlatego wiele osób uzależnionych mówi:
- „od jutra przestaję”,
- „to już ostatni raz”,
- „muszę się ogarnąć”,
- „nie chcę już tak żyć”,
a mimo tego wraca do picia, grania, zażywania substancji lub innych zachowań nałogowych.
Dla otoczenia może to wyglądać jak brak silnej woli lub manipulacja. W rzeczywistości bardzo często jest to efekt silnego konfliktu psychicznego i działania mechanizmów uzależnienia.
Na czym polega mechanizm rozdwojonego „ja”?
W psychice osoby uzależnionej zaczynają funkcjonować dwa przeciwstawne kierunki działania.
Pierwsza część:
- widzi konsekwencje,
- odczuwa wstyd i poczucie winy,
- chce odzyskać kontrolę,
- chce naprawić relacje,
- pragnie spokoju i stabilizacji.
Druga część:
- szuka ulgi,
- chce ucieczki od napięcia,
- domaga się natychmiastowego rozładowania emocji,
- minimalizuje skutki uzależnienia,
- usprawiedliwia zachowanie.
Osoba może rano szczerze postanowić, że nie będzie już pić, a wieczorem wrócić do alkoholu po trudnym dniu, stresie lub konflikcie. Mechanizm rozdwojonego ja w uzaleznieniu powoduje ogromny chaos emocjonalny i utratę zaufania do samego siebie.
Dlaczego osoba uzależniona wraca do nałogu mimo cierpienia?
Uzależnienie bardzo często nie dotyczy wyłącznie samej substancji. Alkohol, narkotyki lub hazard zaczynają pełnić funkcję regulowania emocji.
Najczęściej pomagają chwilowo:
- zmniejszyć napięcie,
- wyciszyć lęk,
- odsunąć trudne myśli,
- zmniejszyć poczucie pustki,
- odciąć się od problemów,
- poprawić nastrój,
- zagłuszyć samotność lub wstyd.
Problem polega na tym, że ulga jest krótkotrwała. Po jej ustąpieniu wracają:
- wyrzuty sumienia,
- obniżony nastrój,
- poczucie porażki,
- konflikty,
- problemy zdrowotne,
- trudności w relacjach.
Wtedy ponownie pojawia się napięcie psychiczne, a osoba uzależniona znów szuka sposobu, aby je zmniejszyć. W ten sposób tworzy się błędne koło uzależnienia.
Jakie myśli pojawiają się w mechanizmie rozdwojonego „ja”?
Osoba uzależniona bardzo często doświadcza sprzecznych myśli.
Z jednej strony:
- „muszę przestać”,
- „niszczę sobie życie”,
- „krzywdzę bliskich”,
- „mam problem”.
Z drugiej:
- „to ostatni raz”,
- „inni mają gorzej”,
- „mam kontrolę”,
- „należy mi się chwila ulgi”,
- „bez tego sobie nie poradzę”.
Takie myśli pomagają chwilowo zmniejszyć napięcie emocjonalne, ale jednocześnie utrwalają uzależnienie.
Emocje osoby uzależnionej
Mechanizm rozdwojonego „ja” powoduje bardzo silne przeciążenie emocjonalne. Osoba uzależniona często doświadcza:
- poczucia winy,
- wstydu,
- złości na siebie,
- bezradności,
- smutku,
- lęku,
- utraty poczucia własnej wartości.
Z czasem może pojawić się również przekonanie: „jestem słaby”, „nie dam rady się zmienić”, „ze mną jest coś nie tak”.
To dodatkowo pogarsza stan psychiczny i wzmacnia potrzebę ucieczki od emocji.
Mechanizm zaprzeczania w uzależnieniu
Mechanizm rozdwojonego ja w uzaleznieniu bardzo często współwystępuje z mechanizmem zaprzeczania. Osoba uzależniona może minimalizować problem lub szukać usprawiedliwień dla swojego zachowania.
Pojawiają się wtedy myśli:
- „mogę przestać kiedy chcę”,
- „nie piję codziennie”,
- „pracuję i funkcjonuję normalnie”,
- „to tylko chwilowy problem”,
- „potrzebuję tego przez stres”.
Takie przekonania pozwalają uniknąć konfrontacji z rzeczywistością, ale jednocześnie utrudniają podjęcie leczenia.
Jak wygląda terapia uzależnień?
W terapii uzależnień bardzo ważne jest zrozumienie tego konfliktu wewnętrznego. Osoba uzależniona nie jest po prostu „leniwa” lub „pozbawiona silnej woli”. Bardzo często przez lata uczyła się regulować emocje za pomocą substancji lub zachowań nałogowych.
Terapia pomaga:
- rozpoznać mechanizmy uzależnienia,
- zrozumieć swoje emocje,
- nauczyć się regulowania napięcia,
- odzyskać wpływ na własne decyzje,
- odbudować poczucie własnej wartości,
- przerwać błędne koło uzależnienia.
Ważnym elementem terapii jest również nauka zauważania swoich automatycznych myśli, emocji i sytuacji wyzwalających chęć sięgnięcia po substancję.
Czy widzisz u siebie podobny mechanizm?
Jeśli zauważasz u siebie wewnętrzny konflikt związany z alkoholem, narkotykami, hazardem lub innymi zachowaniami nałogowymi, warto porozmawiać ze specjalistą. mechanizm rozdwojonego ja w uzależnieniu bardzo często nie wynika z „braku charakteru”, ale z trudności w radzeniu sobie z emocjami, napięciem i cierpieniem psychicznym.
Jeśli chcesz dowiedziec sie wiecej kliknij tutaj
Nie musisz radzić sobie z tym sam.
📞 Zadzwoń: 517 300 407
💬 Umów wizytę online lub w Rybniku :
